จ่ายเงินที่จีนยังไง ฉบับคนไทยที่ไม่มีบัญชีธนาคารจีน

คำถามที่คนไทยถามมากที่สุดก่อนบินไปจีนไม่ใช่เรื่องวีซ่าแล้ว เพราะไม่ต้องขอกันตั้งแต่ปี 2024 คำถามที่มาแทนคือจะจ่ายเงินยังไงในประเทศที่แทบไม่มีใครใช้เงินสด

ความกลัวนี้มีเหตุผล เพราะจีนข้ามยุคบัตรเครดิตไปใช้ QR ทั้งประเทศ ร้านข้างทางที่ขายหมั่นโถวลูกละสองหยวนก็ยังมีป้าย QR ตั้งอยู่หน้าร้าน

ข่าวดีคือเรื่องนี้แก้จบตั้งแต่ก่อนขึ้นเครื่อง และธนาคารกลางจีนเองก็ออกแนวปฏิบัติมาเพื่อคนต่างชาติโดยเฉพาะ บทความนี้สรุปว่ามีทางไหนบ้าง ทางไหนใช้กับอะไร และเรื่องที่คนไทยเข้าใจผิดบ่อยที่สุด ใครกำลังวางทริปจีนอยู่แล้ว ลองดูแพ็กเกจทัวร์จีนของ TDTควบคู่ไปได้

สรุปสั้นๆ เตรียมอะไรก่อนบิน

• ผูกบัตรเครดิตหรือบัตรเดบิตต่างประเทศเข้ากับ Alipay หรือ WeChat Pay ตั้งแต่อยู่ไทย ใช้พาสปอร์ตยืนยันตัวตนได้
• WeChat Pay ยกเว้นค่าธรรมเนียมให้ยอดที่ไม่เกิน 200 หยวนต่อครั้ง ซึ่งครอบคลุมค่ากินค่าเดินทางเกือบทั้งหมด
• คนใช้ทรูมันนี่ใช้แอปเดิมสแกนจ่ายในจีนได้ ผ่านเครือข่าย Alipay+
• พกเงินสดหยวนติดตัวไว้บ้าง เงินสดเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย และร้านค้าปฏิเสธไม่ได้
• แนวคิดของธนาคารกลางจีนคือ ยอดใหญ่ใช้บัตร ยอดเล็กใช้ QR และห้ามปฏิเสธเงินสด

แนวคิดหลักที่ธนาคารกลางจีนวางไว้

เรื่องนี้ไม่ใช่เคล็ดลับจากบล็อกท่องเที่ยว แต่เป็นแนวทางที่ธนาคารกลางจีนประกาศเองในการแถลงนโยบายเรื่องการปรับปรุงบริการชำระเงิน

ประโยคที่ธนาคารกลางจีนใช้สรุปแนวทางของตัวเองคือ ยอดใหญ่ใช้บัตร ยอดเล็กใช้ QR และห้ามปฏิเสธเงินสด

เขายอมรับตรงๆ ว่าปัญหาการจ่ายเงินในจีนมีสองกลุ่ม กลุ่มแรกคือผู้สูงอายุที่ยังถนัดเงินสด กลุ่มที่สองคือนักท่องเที่ยวต่างชาติที่ไม่คุ้นกับวิธีจ่ายเงินแบบจีน

สิ่งที่ตามมาคือมาตรการหลายข้อ ข้อที่มีผลกับนักท่องเที่ยวมากที่สุดคือการกำหนดว่าย่านการค้า สถานที่ท่องเที่ยว และโรงแรมที่มีขนาดตามเกณฑ์ ต้องรองรับทั้งการจ่ายผ่านมือถือ บัตร และเงินสด

อีกข้อคือร้านค้าและสถานที่สำคัญได้รับการสนับสนุนให้รับบัตรจากต่างประเทศ ข้อนี้ใช้คำว่าสนับสนุน ไม่ใช่บังคับ เพราะฉะนั้นอย่าวางแผนโดยคิดว่าทุกที่จะรูดบัตรไทยได้

ทางที่หนึ่ง ผูกบัตรต่างประเทศเข้ากับแอปจีน

นี่คือวิธีที่ธนาคารกลางจีนแนะนำเอง โดยระบุว่าชาวต่างชาติสามารถผูกบัตรธนาคารต่างประเทศเข้ากับ Alipay หรือ WeChat Pay แล้วจ่ายเงินได้ในเครือข่ายร้านค้าที่กว้างมากของจีน

หัวใจของวิธีนี้คือไม่ต้องมีบัญชีธนาคารจีน ไม่ต้องมีเบอร์มือถือจีน และทำให้เสร็จได้ตั้งแต่ตอนอยู่ไทย

WeChat Pay

Tencent ระบุว่าทำงานร่วมกับเครือข่ายบัตรระหว่างประเทศ ได้แก่ Visa, American Express, Discover Global Network รวมถึง Diners Club, JCB และ Mastercard

ตัวเลขที่ควรจำที่สุดคือ Tencent ยกเว้นค่าธรรมเนียมสำหรับรายการเดียวที่มียอดไม่เกิน 200 หยวน โดยระบุว่าเพื่อรองรับการจ่ายยอดเล็กที่เกิดบ่อย

200 หยวนครอบคลุมชีวิตประจำวันเกือบทั้งหมดของนักท่องเที่ยว ทั้งค่าข้าว ค่ารถไฟใต้ดิน ค่ากาแฟ และของฝากชิ้นเล็ก ส่วนยอดที่สูงกว่านั้นอาจมีค่าธรรมเนียม ซึ่ง Tencent เองบอกให้ดูรายละเอียดที่แสดงบนหน้าจอตอนจ่าย

เรื่องเอกสาร Tencent ระบุว่าคนที่เดินทางเข้าจีนแผ่นดินใหญ่ใช้พาสปอร์ตตั้งค่า WeChat Pay และผูกบัตรเครดิตหรือบัตรเดบิตต่างประเทศได้เลย

เครือข่ายร้านค้าที่เปิดให้ครอบคลุมทั้งร้านอาหาร การเดินทาง ช้อปปิ้ง และที่พัก

Alipay

ฝั่ง Alipay ก็ผูกบัตรต่างประเทศได้เหมือนกัน และตอนนี้รองรับบัตรจากเครือข่ายใหญ่ระดับโลกรวมเจ็ดแบรนด์

ล่าสุดในเดือนกุมภาพันธ์ 2025 American Express ประกาศร่วมกับ Alipay ว่าสมาชิกบัตรที่เข้าเงื่อนไขทั่วโลกผูกบัตรเข้ากับกระเป๋าเงินดิจิทัล Alipay ได้แล้ว และใช้จ่ายกับร้านค้าในจีนแผ่นดินใหญ่ได้หลายสิบล้านร้าน

ข้อแนะนำที่ใช้ได้จริงคือติดตั้งทั้งสองแอปไปเลย ไม่ต้องเลือก เพราะบางร้านตั้งป้ายรับแค่แอปเดียว และการมีสองแอปทำให้ไม่ต้องลุ้นหน้าร้าน

ทางที่สอง ใช้แอปที่มีอยู่ในมือถืออยู่แล้ว

คนไทยจำนวนมากไม่รู้ว่าแอปที่ใช้อยู่ทุกวันในไทยบางแอปใช้สแกนจ่ายในจีนได้เลย โดยไม่ต้องสมัครแอปจีนเพิ่ม

ธนาคารกลางจีนระบุว่า Alipay และ Tenpay เปิดให้กระเป๋าเงินดิจิทัลจากต่างประเทศเชื่อมเข้าระบบแล้ว 13 แอป เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวต่างชาติโดยเฉพาะ

ในรายชื่อกระเป๋าเงินที่ Alipay+ รองรับ มีแอปจากไทยอยู่หนึ่งแอปคือทรูมันนี่ โดยใช้ได้กับเครือข่ายร้านค้าในจีนที่มีขนาดถึง 80 ล้านร้าน

รายชื่อเดียวกันนี้ยังมีแอปจากเพื่อนบ้านอย่าง Touch 'n Go ของมาเลเซีย Changi Pay กับ OCBC Digital ของสิงคโปร์ และ Kakao Pay ของเกาหลีใต้

ข้อควรระวังคือรายชื่อแบบนี้เปลี่ยนได้ตลอด ใครใช้แอปธนาคารไทยแอปอื่นแล้วอยากรู้ว่าสแกนจ่ายในจีนได้ไหม ควรถามธนาคารเจ้าของแอปโดยตรงก่อนบิน อย่าเชื่อรายชื่อที่คัดลอกกันต่อในโซเชียล

ทางที่สาม เงินสด และสิทธิที่คนไทยส่วนใหญ่ไม่รู้

ความเชื่อที่ว่าจีนไม่รับเงินสดแล้วเป็นความเข้าใจผิด และผิดในทางกฎหมายด้วย

ธนาคารกลางจีนออกประกาศฉบับที่ 10 ปี 2018 ระบุว่าเงินหยวนทั้งธนบัตรและเหรียญเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย และไม่มีองค์กรหรือบุคคลใดปฏิเสธการรับเงินสดได้ ไม่ว่าจะด้วยการติดป้าย ประกาศ หรือกำหนดเป็นเงื่อนไข

ประกาศฉบับนี้ระบุอุตสาหกรรมที่เจาะจงไว้ด้วย และหนึ่งในนั้นคือการท่องเที่ยว ร้านอาหาร ค้าปลีก และการขนส่ง ซึ่งคือทุกอย่างที่นักท่องเที่ยวต้องใช้

ในการแถลงนโยบาย ธนาคารกลางจีนย้ำอีกครั้งว่าจะรักษาสถานะเงินสดในฐานะเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย และจะดำเนินการตามกฎหมายกับร้านค้าที่ปฏิเสธรับเงินสด

เรื่องนี้ไม่ได้แปลว่าควรพกเงินสดไปทั้งทริป แต่แปลว่าเงินสดคือแผนสำรองที่ใช้ได้จริงเมื่อแอปมีปัญหา บัตรถูกปฏิเสธ หรืออินเทอร์เน็ตล่ม

พกเป็นธนบัตรย่อยไว้จะดีที่สุด เพราะธนาคารกลางจีนเองก็บอกว่าสั่งให้ธนาคารพาณิชย์เตรียมเงินทอนย่อยไว้ให้พร้อม ซึ่งแปลว่าปัญหาเงินทอนเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นจริง

จ่ายแบบไหนในสถานการณ์ไหน

ทริคที่ช่วยได้จริงตอนอยู่หน้าร้าน

• ติดตั้งและผูกบัตรให้เสร็จตั้งแต่อยู่ไทย อย่ารอไปทำที่สนามบินจีนตอนยังไม่มีเน็ต และเตรียมเน็ตระหว่างเที่ยวไว้ให้พร้อม เพราะการสแกนจ่ายทุกครั้งต้องใช้อินเทอร์เน็ต
• ลงทั้งสองแอป บางร้านตั้งป้ายรับแค่ Alipay บางร้านรับแค่ WeChat Pay
• แบ่งจ่ายให้ยอดไม่เกิน 200 หยวนต่อครั้งถ้าทำได้ เพราะเป็นเพดานที่ WeChat Pay ยกเว้นค่าธรรมเนียม
• เช็กหน้าจอตอนจ่ายทุกครั้ง Tencent เองระบุว่ารายละเอียดค่าธรรมเนียมแสดงอยู่บนหน้าจอนั้น
• พกธนบัตรย่อย ปัญหาเงินทอนมีจริงจนธนาคารกลางจีนสั่งให้ธนาคารเตรียมเงินทอนไว้
• ถามธนาคารของตัวเองก่อนบิน ว่าบัตรใบไหนผูกกับแอปจีนได้ และแอปธนาคารที่ใช้อยู่สแกนจ่ายในจีนได้หรือไม่

คำถามที่พบบ่อย

ไปเที่ยวจีนต้องเปิดบัญชีธนาคารจีนไหม

ไม่ต้อง ธนาคารกลางจีนระบุเองว่าชาวต่างชาติผูกบัตรธนาคารต่างประเทศเข้ากับ Alipay หรือ WeChat Pay แล้วใช้จ่ายได้ และ Tencent ระบุว่าใช้พาสปอร์ตตั้งค่า WeChat Pay และผูกบัตรได้เลย

ร้านค้าในจีนปฏิเสธเงินสดได้ไหม

ไม่ได้ ประกาศฉบับที่ 10 ปี 2018 ของธนาคารกลางจีนระบุว่าไม่มีองค์กรหรือบุคคลใดปฏิเสธการรับเงินสดได้ ไม่ว่าจะด้วยการติดป้าย ประกาศ หรือกำหนดเป็นเงื่อนไข ยกเว้นกรณีที่กฎหมายกำหนดให้ใช้ช่องทางอื่น

ใช้ WeChat Pay ในจีนเสียค่าธรรมเนียมไหม

Tencent ระบุว่ายกเว้นค่าธรรมเนียมสำหรับรายการเดียวที่ยอดไม่เกิน 200 หยวน ส่วนยอดที่สูงกว่านั้นให้ดูรายละเอียดที่แสดงบนหน้าจอตอนจ่าย

แอปธนาคารไทยใช้สแกนจ่ายในจีนได้ไหม

ทรูมันนี่อยู่ในรายชื่อกระเป๋าเงินที่ Alipay+ รองรับสำหรับใช้กับร้านค้าในจีน ส่วนแอปอื่นควรถามธนาคารเจ้าของแอปโดยตรงก่อนบิน เพราะรายชื่อแบบนี้เปลี่ยนได้ตลอด

บัตรเครดิตไทยรูดได้ทุกที่ในจีนไหม

ไม่ควรคิดแบบนั้น ธนาคารกลางจีนใช้คำว่าสนับสนุนให้สถานที่สำคัญและร้านค้ารับบัตรจากต่างประเทศ ส่วนที่กำหนดชัดคือย่านการค้า สถานที่ท่องเที่ยว และโรงแรมที่มีขนาดตามเกณฑ์ ต้องรองรับหลายช่องทาง ร้านเล็กนอกเกณฑ์จึงยังเป็นเรื่องที่ต้องเผื่อใจ

ไปเที่ยวจีนกับพวกเรา TDT กันไหม

เรื่องจ่ายเงินเป็นเรื่องที่หายไปเลยเวลาไปกับทัวร์ เพราะค่าที่พัก ค่ารถ ค่าเข้าชม และค่าอาหารหลักถูกจัดการไว้ตั้งแต่ต้น เหลือแค่ค่าของฝากกับของกินเล่นที่อยากซื้อเอง

พวกเราจัดทริปจีนหลายเส้นทาง ทั้งปักกิ่ง ซีอาน เซี่ยงไฮ้ เฉิงตู กุ้ยหลิน และอีกหลายเมือง (ใครยังไม่แน่ใจว่าทริปแรกควรลงเมืองไหน เราเขียนเทียบไว้ให้แล้ว) พร้อมทีมที่อยู่หน้างานเวลามีปัญหาเรื่องการจ่ายเงินจริงๆ

ใครอยากไปแบบไม่ต้องลุ้นหน้าร้าน ลองดูโปรแกรมทัวร์จีนทั้งหมดของ TDTแล้วทักมาคุยกันได้เลย

เครดิตภาพ

ภาพทั้งหมดในบทความนี้ถ่ายโดยทีมงาน Travel Design Team ที่เฉิงตู มณฑลเสฉวน